Historia KNSA

80 lat Ko?a Naukowego Studentów Archeologii

 przy Instytucie Prahistorii UAM  w Poznaniu

 

  

 

14 stycznia 2007 roku min??a 80-ta rocznica powstania Ko?a Naukowego Studentów Archeologii przy Instytucie Prahistorii UAM w Poznaniu, którego dzia?alno?? obfitowa?a      w wiele godnych przypomnienia osi?gni??. Powsta?o ono 14 stycznia 1927 roku jako Akademickie Ko?o Polskiego Towarzystwa Prehistorycznego. Funkcj? kuratora obj?? ówczesny dyrektor Instytutu Prehistorii Uniwersytetu Pozna?skiego prof. dr hab. Józef Kostrzewski. Pierwszym prezesem zosta? wówczas Tadeusz Bolesta-Waga.

Wiosn? 1933 roku zmianie uleg?a nazwa na Ko?o Prehistoryków Studentek                  i Studentów Uniwersytetu Pozna?skiego. Mimo z?o?onych warunków spo?eczno-ekonomicznych w okresie mi?dzywojennym Ko?o rozwija?o bardzo o?ywion? dzia?alno?? na wielu p?aszczyznach. Koncentrowa?a si? ona przede wszystkim na prowadzeniu bada? wykopaliskowych, m. in. w Biskupinie.

W sferze zainteresowa? Ko?a Naukowego znajdowa?y si? równie? badania powierzchniowe i dzia?alno?? popularyzatorska, a od 1930 roku uczestniczenie w corocznych ogólnopolskich zjazdach studentów prehistorii. W dniach 3-5 wrze?nia 1936 roku z okazji   10-tej rocznicy dzia?alno?ci Ko?a zorganizowano Kole?e?ski Zjazd Studentów Prehistorii      w Biskupinie, a referaty w jego trakcie przedstawione, za spraw? ówczesnego prezesa Witolda Hensla, zosta?y opublikowane w pracy Przyczynki do pradziejów Polski Zachodniej. Witold Hensel by? równie? inicjatorem reaktywowania zjazdów mi?dzy?rodowiskowych studentów prehistorii. Tak bujnie rozwijaj?c? si? dzia?alno?? Ko?a naukowego przerwa? wybuch II wojny ?wiatowej, który rozproszy? jego cz?onków, jak i ca?e pozna?skie ?rodowisko naukowe.

Wraz z wyzwoleniem Poznania 23 lutego 1945 roku otwarto ponownie Uniwersytet Pozna?ski a wraz z nim Instytut Prehistorii. Dzi?ki temu 4 grudnia 1945 roku Ko?o zosta?o restytuowane pod dawn? nazw?. Jednak ju? 1 pa?dziernika 1950 roku w wyniku odgórnych decyzji uleg?o likwidacji.

15 kwietnia 1951 roku pod kuratel? Witolda Hensla Ko?o zosta?o ponownie reaktywowane pod nazw? Ko?o Historyków Kultury Materialnej przy Zespole Katedr Kultury Materialnej. Jego pierwszym przewodnicz?cym zosta? Lech Leciejewicz. Kolejnym prze?omem by?a data 1 marca 1958 roku  kiedy to z inicjatywy ówczesnych studentów I roku, pod opiek? Wojciecha Kó?ki ukonstytuowa?o si? Ko?o Naukowe Studentów Archeologii Pradziejowej i Wczesno?redniowiecznej. Wojciech Kó?ka by? pierwszym jego opiekunem,    a pó?niej (od 18 listopad 1965 roku) rol? t? przej?? Jan ?ak. Na pierwszego przewodnicz?cego (po przerwie) wybrano Micha?a Kobusiewicza. Od tego momentu Ko?o o?ywi?o swoj? dzia?alno??, efektem czego by?y liczne zjazdy i sesje z udzia?em przedstawicieli kó? naukowych z wielu o?rodków z kraju i zagranicy.

Pocz?tek lat 80-tych to okres ograniczania dzia?alno?ci Ko?a wynikaj?cy z sytuacji spo?eczno-politycznej w kraju, co w rezultacie doprowadzi?o do jego zamkni?cia. 28 pa?dziernika 1985 roku z inicjatywy El?biety Indyckiej uda?o si? jednak wznowi? dawn? dzia?alno??. Ju? w 1986 roku dosz?o do objazdów naukowych do Grecji i Hiszpanii, natomiast w 1987 roku do Jugos?awii i Indii. W tym czasie Ko?o w??czy?o si? do ogólnouniwersyteckiego interdyscyplinarnego programu bada? Wielkopolskiego Parku Narodowego.         

W grudniu 1992 roku trzynastu cz?onków Ko?a wzi??o udzia? w konferencji EuroTAG’92 w Southampton (Wielka Brytania), presti?owej konferencji po?wi?conej archeologii teoretycznej. W trakcie konferencji studenci spotkali i wymieniali pogl?dy m.in.  z Lewisem Binfordem, Colinem Renfrew, Ianem Hodderem, Peterem Ucko.

Jednym z wa?niejszych przedsi?wzi?? KNSA w tym okresie by?o podj?cie w?asnych wypraw badawczych do Uzbekistanu. Wyprawy w latach 1992, 1993 i 1994 skoncentrowane by?y na badaniu odkrytych tam rytów naskalnych (w szczególno?ci w dolinie Sarmish-saj).

W drugiej po?owie lat 90-tych pojawi? si? nowy nurt w dzia?alno?ci KNSA. By?a to dzia?alno?? zwi?zana z „archeologi? do?wiadczaln?”. W maju i pa?dzierniku 1997 roku cz?onkowie Ko?a zorganizowali w Bucharzewie „warsztaty archeologii do?wiadczalnej”,        a w latach kolejnych uczestniczyli w wielu pokazach popularyzuj?cych archeologi? (ostatnio w Festiwalu Nauki i Sztuki organizowanym przez UAM).  

W ostatnich latach cz?onkowie KNSA koncentruj? sw? dzia?alno?? dwóch zasadniczych p?aszczyznach – organizacji objazdów naukowych oraz mi?dzynarodowych konferencji. Od 2004 roku zorganizowane zosta?y te? objazdy naukowe do Egiptu – „?ladami Synów S?o?ca” (2004) i „?ladami Koptów” (2007) oraz do krajów Europy ?rodkowej (S?owacja, W?gry) – „Kra?ce Imperium” (2006).

Cz?onkowie KNSA bior? równie? czynny udzia? we wszystkich wa?niejszych krajowych i zagranicznych konferencjach i zjazdach, przedstawiaj?c tam swoje referaty. Od 1999 do 2006 roku KNSA zorganizowa?o te? osiem mi?dzynarodowych interdyscyplinarnych sesji studentów archeologii po?wi?conych kolejno nast?puj?cej problematyce: Etyka               w archeologii (1999), Spo?eczne funkcjonowanie archeologii (2000), Horyzonty archeologii (2001), Wiara, pami??, archeologia (2002), Komu potrzebna jest przesz?o??? (2003), Cz?owiek wobec czasu i przestrzeni (2004), Przesz?o??, mity i symbole (2005) oraz D?wi?ki kultury. Muzyka jako komunikat w przesz?o?ci (2006).